Danh mục sản phẩm

Thông tin liên hệ

Phòng kinh doanh:
024.6269 1786 - 0935.482.688
024.6283 5656 - 0964.051.688
E-mail: sales@icd.com.vn

Phòng dự án:
Tel: 024.6283 5656 - 0936.052.688
E-mail: kinhdoanh@icd.com.vn

Phòng hành chính-nhân sự:
Tel: 024.2200 9188 - Fax: 024.6269 1591
E-mail: info@icd.com.vn

Liên kết

Quảng cáo

Sử dụng hiệu quả quỹ đất, ý tưởng thiết kế không gian sinh hoạt cộng đồng từ những công trình bị lãng quên trong đô thị ?

Đôi nét về không gian sinh hoạt cộng đồng

Như chúng ta đều biết, khi thiết kế tạo dựng một đơn vị ở, cho dù là đơn vị ở đô thị, hay đơn vị ở nông thôn thì các không gian sinh hoạt cộng đồng luôn là yếu tố rất quan trọng trong những đơn vị ở đó. Tại các nước phát triển, khi nghiên cứu lập quy hoạch và thiết kế kiến trúc các nhà quản lý, các kiến trúc sư luôn đánh giá cao việc xây dựng những không gian sinh hoạt cộng đồng này. Những không gian sinh hoạt cộng đồng hay những công trình dành cho cộng đồng luôn được thiết kế ở những vị trí hợp lý, dễ tiếp cận, đôi khi còn là điểm nhấn, là nhận biết riêng cho mỗi đô thị từ hình ảnh của các công trình đó.

Tại các thành phố ở các nước phát triển, những không gian này thường được bố trí là các không gian mở trước các công trình lớn như: Toà thị chính, Nhà hát, Trung tâm thương mại, các công trình đa chức năng… Điển hình như quảng trường Trocadero với tháp Eiffel nổi tiếng, hay quảng trường Thời đại của Newyork hiện đại…

Ngoài ra ở các đô thị này các không gian sinh hoạt cộng đồng còn thấy rất nhiều qua việc xây dựng các công trình quy mô lớn dành cho cộng đồng như các công trình bảo tàng, các công trình thư viện, các công trình trung tâm văn hóa… Và cũng tại những đô thị này, các không gian rất nhỏ dành cho cộng đồng cũng không bị lãng quên như các nhà vệ sinh công cộng, bốt điện thoại, cabin bán hàng ki-ốt, nhà chờ xe buýt

Tại Việt nam, sinh hoạt cộng đồng vốn đã gắn bó mật thiết đối với cuộc sống làng xã từ thời phong kiến, đến thời Pháp thuộc và cho đến ngày nay. Tại các không gian nông thôn nếu như từ thời phong kiến làng nào cũng có Đình, Chùa, Cổng làng, cây Đa bến nước, thì thời Bao cấp lại thêm sân kho hợp tác hay ngày nay lại có thêm các nhà văn hoá thôn, liên thôn, liên xã… Các không gian này cũng được đặc biệt chú ý tại các thành phố ở Việt nam. Cụ thể như tại Hà Nội là các không gian trong các công viên, vườn hoa, quảng trường trước nhà hát lớn, quảng trường trước Lăng chủ tịch Hồ Chí Minh…

Tuy nhiên ngày nay, trong thời buổi công nghiệp hóa, con người dường như quá tập trung vào việc phát triển kinh tế, có lẽ vì thế các không gian sinh hoạt cộng động hay các công trình kiến trúc dành cho cộng động chưa được quan tâm một cách đúng mức dù là công trình quy mô lớn hay quy mô nhỏ.

Không gian sinh hoạt cộng đồng – thách thức và khó khăn.

Vai trò của các sinh hoạt cộng đồng đối với các không gian kiến trúc cộng đồng:

Một không gian công cộng mà thiếu đi bóng dáng của con người, hay nói cách khác là không có các hoạt động của con người thì có thể nói đó là một thất bại trong việc tổ chức quy hoạch không gian, cũng như thất bại trong việc khai thác sử dụng các không gian đó.

Các nhà nghiên cứu, thẩm định đã tổng hợp, tổng kết và cho thấy, ngoài việc tạo ra các không gian kiến trúc cảnh quan thoáng đãng, phù hợp với yếu tố thẩm mỹ của đô thị, thì điều quan trọng nhất là thu hút các hoạt động của con người trong các không gian ấy. Thành công của các không gian sinh hoạt cộng đồng không phải là việc tạo nên các không gian theo ý kiến chủ quan của các nhà chuyên môn mà ở chỗ thu hút và tạo điều kiện cho con người đến với các không gian ấy và sử dụng các công trình đó thường xuyên.

Vì thế ngoài việc cần quan tâm đúng mức cho xây dựng các công trình dành cho cộng đồng thì việc tổ chức các hoạt động nhằm thu hút con người đến với những không gian đó cũng cần được nghiên cứu và lưu tâm.

Không gian sinh hoạt cộng đồng – thách thức và khó khăn.

Xã hội phát triển, đặc biệt tại các nước đang phát triển như Việt Nam, do quá lưu tâm vào các hoạt động phát triển kinh tế mà việc tạo ra các không gian sinh hoạt cộng đồng hay ngay cả việc tổ chức các sinh hoạt cho cộng đồng cũng gặp rất nhiều khó khăn và thách thức.

Chúng ta đều biết, chất lượng sống của người dân, đặc biệt người dân sống trong các đô thị lớn như Hà Nội hay Thành phố Hồ Chí Minh phụ thuộc rất nhiều vào các không gian mở, các không gian sinh hoạt cộng đồng vì những không gian này là một trong các thành phần chức năng thiết yếu, quan trọng để đáp ứng nhu cầu nghỉ ngơi thư giãn, vui chơi, giải trí, sinh hoạt cộng đồng đặc biệt giao lưu tương tác xã hội.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy, các không gian này ngày càng ít đi về số lượng, ngày càng không đảm bảo các tiêu chuẩn, tiêu chí đúng với chức năng của nó về chất lượng. Điều này cho thấy các không gian này đang gặp rất nhiều khó khăn, thách thức. Theo một số nghiên cứu của các chuyên gia về không gian sinh hoạt cộng đồng, không gian công cộng trong đô thị, có thể tóm lược một số khó khăn và thách thức với không gian này như sau :

  • Các không gian sinh hoạt công đồng ngày càng ít đi và kém chất lượng.
  • Quản lý khai thác và vận hành gặp nhiều bất cập.
  • Khó khăn ngay từ nhu cầu thực tế của người dân.
  • Nghiên cứu, thiết kế, lập quy hoạch cho các không gian sinh hoạt cộng đồng chưa được đầu tư đúng mức.
  • Các hướng dẫn, thông tư, luật định cho việc thiết kế, quy hoạch các không gian sinh hoạt cộng đồng còn thiếu, sơ sài.

Sử dụng hiệu quả quỹ đất, ý tưởng thiết kế không gian sinh hoạt cộng đồng từ những công trình bị lãng quên?

Đứng trước những khó khăn và thách thức như vậy đối với không gian sinh hoạt cộng đồng, đặc biệt là các không gian công đồng trong các đô thị, với vai trò là những nhà chuyên môn chúng ta cần phải có các nghiên cứu, các đề xuất để cải thiện những vấn đề đó. Tuy nhiên đây không phải là vấn đề đơn giản, nó đòi hỏi chúng ta cần có những nghiên cứu, đặt vấn đề một cách nghiêm túc, các nghiên cứu phải có đề xuất gắn liền với thực tế dựa trên những kinh nghiệm của các nước phát triển.

Trên thực tế, các không gian sinh hoạt cộng đồng đang ngày càng ít đi về số lượng, điển hình như đô thị Hà Nội, các không gian này đang bị thu hẹp, thậm trí là mất đi, thay vào đó là các tòa nhà chung cư, các trung tâm thương mại, các cao ốc văn phòng phục vụ lợi ích của một nhóm người. Điển hình có thể kể đến như dự án Trung tâm triển lãm Giảng Võ được thay thế bằng 6000 căn hộ của 12 tòa tháp 50 tầng. Rất may mắn là Hà Nội vẫn còn không gian Hồ Gươm với phố đi bộ, phố cổ và các không gian phụ cận, nơi công đồng có thể có các hoạt động tương tác.

Tuy nhiên vệc các không gian sinh hoạt cộng đồng ngày càng ít đi là một thực tế, không chỉ ở Hà Nội, Bangkok thậm chí là các đô thi ở các nước phát triển như Paris, hay Amsterdam… Dân số thì ngày càng tăng mà quỹ đất thì không thể tăng được, chính vì vậy chúng ta phải tính đến việc sử dụng hiệu quả quỹ đất của thành phố. Trong các đô thị, dù ở châu Âu hay châu Á, các không gian bị lãng quên, không được khai thác hiệu quả còn nhiều, vì vậy việc nghiên cứu thiết kế các không gian sinh hoạt cộng đồng trên các không gian bị lãng quên quả thực là một ý tưởng đáng lưu tâm. Xin giới thiệu dưới đây một vài công trình vận dụng hiệu quả ý tưởng này:

Les arche – Issy le Moulineaux (Pháp).

Với các không gian giao lưu văn hóa, âm nhạc và văn học nghệ thuật rất ấn tượng và độc đáo, công trình Les arches được các kiến trúc sư tại Văn phòng kiến trúc Dubosc và cộng sự (Atelier Dubosc et Associes – ADA) nghiên cứu và đề xuất với việc tận dụng lại không gian bị lãng quên dưới gầm cây cầu cạn mà bên trên là tuyến đường sắt chạy từ phía Tây vào trung tâm thủ đô Paris. Trở ngại lớn nhất đối với các nhà thiết kế là các chuyến tàu vẫn chạy thường xuyên hàng ngày, trong khi đó các không gian sử dụng đòi hỏi cách âm tuyệt đối, đặc biệt là các không gian biểu diễn âm nhạc. Công trình không những đã giúp thành phố tận dụng những quỹ đất bỏ phí, lãng quên mà còn tạo ra một không gian giao lưu, sinh hoạt cộng động bổ ích và lý thú. Khẳng định nhưng sáng tạo của con người đứng trước những khó khăn và thách thức.

Và Hà Nội cũng có những không gian bị lãng quên như vậy, tại sao không- cho một dự án vì cộng đồng?

100 x 1m2 – Đánh thức không gian lãng quên

Đây là ý tưởng tái tạo lại không gian rất đáng trân trọng của nhóm sinh việc khoa Kiến trúc Trường Đại học Xây dựng. Các bạn đã đưa ra một ý tưởng khá đơn giản, hết sức nhân văn nhưng cũng rất thực tế.

Với cách đặt vấn đề về việc cải tạo các bốt điện thoại thẻ ở Hà nội, trong bài đồ án của mình các bạn nêu :

“Tại Hà Nội, những năm 90 của thế kỷ trước, hàng trăm bốt điện thoại thẻ được dựng lên phục vụ người dân. Nhưng chỉ sau 1 đến 2 năm, các bốt điện thoại này đã hết thời bởi sự phát triển vượt trội của các công nghệ hiện đại, đặc biệt là điện thoại di động.

Ngày nay, dù cho đã qua hơn 20 năm nhưng hầu hết các bốt điện thoại vẫn còn nhưng không hoạt động. Bốt điện thoại đã trở thành một không gian lãng quên cần được quan tâm”.

Các bạn đã tạo ra một không gian sinh hoạt cộng đồng, một tiện nghi đô thị chính bằng những không gian lãng quên đó. Nó có thể là một bảng thông tin cho khách du lịch, một nơi trú mưa, điểm chờ xe buýt hay thâm trí là một nhà vệ sinh công cộng…

Còn rất nhiều những ví dụ cho việc sử dụng hiệu quả những không gian lãng quên thành các không gian sinh hoạt cộng đồng đã được thực hiện để chúng ta thấy rằng việc nghiên cứu ý tưởng thiết kế các không gian sinh hoạt cộng đồng từ những công trình bị lãng quên cũng là một trong những giải pháp tối ưu hóa không gian kiến trúc đô thị, làm tăng chất lượng cuộc sống của người dân.

TS.KTS Nguyễn Việt Huy – Công ty TNHH ADA Việt Nam

Tin liên quan